Utylizacja metodą plazmową to technologia, która pozwala na przekształcanie śmieci w przyjazną środowisku energię. W najbliższym czasie może ona stać się ekologiczną rewolucją w gospodarce odpadami i energetyce odnawialnej. Na polskim rynku technologię tę, w sposób komercyjny, wdroży firma EnergoPlasma S.A.

Ludzie na całym świecie produkują niemal niezliczoną ilość odpadów. W samej UE jest to ponad 1,6 miliarda ton rocznie. Niemal nieograniczone jest również ich zapotrzebowanie na energię. Zarówno śmieci, ich składowanie, jak i wytwarzanie energii z tradycyjnych źródeł wiąże się z dużymi szkodami dla środowiska naturalnego. Dotychczas próbowano z tym walczyć na różne sposoby, m.in. poprzez recykling odpadów, czy też rozwój i promocję odnawialnych źródeł energii. Dopiero niedawno odkryto metodę rozwiązania obu tych problemów jednocześnie.

EnergoPlasma S.A. to polska firma, która projektuje, finansuje, buduje i zarządza zakładami przetwarzania odpadów w energię metodą plazmową. Jeden dzień pracy jej instalacji plazmowej pozwoli zutylizować około 200 ton śmieci, co daje prawie 73 tys. ton odpadów rocznie. Będzie przy tym produkować energię, która wystarczy dla około 45 tys. gospodarstw domowych przez cały rok1. Potencjał ten może zostać zwielokrotniony poprzez budowę kolejnych instalacji w Polsce i na całym świecie, przyczyniając się do szerzenia idei zrównoważonego rozwoju w gospodarce odpadami i energetyce.

- Razem z EnergoPlasma chcemy oczyszczać świat, zaczynając od Polski. Pragniemy również zmieniać nastawienie ludzi do ekologii. Odpady niekoniecznie muszą być śmieciami. Dzięki zaawansowanej technologii to, co wydawać by się mogło jest nikomu niepotrzebne i co, w efekcie składowania lub spalania, zagraża środowisku, może zostać wtórnie wykorzystane. Plazma pozwala zmienić w energię elektryczną śmieci pochodzące z naszych domów, ale również pozbyć się toksycznych ścieków, czy odpadów medycznych z zakładów przemysłowych. Wszystko odbywa się w szczelnie zamkniętej instalacji, w niewyobrażalnie wysokiej temperaturze dochodzącej do 15 000 stopni C, zapewniającej niespotykaną dotąd minimalizację oddziaływania całego procesu na środowisko naturalne - mówi Daniel Bandachowicz, Prezes Zarządu EnergoPlasma S.A.

Zgodnie z dyrektywami unijnymi do końca 2009 roku mają zniknąć wszystkie wysypiska nie spełniające norm środowiskowych. Obecnie w Polsce jest ich ponad 1000. W kolejnych latach odsetek składowanych śmieci musi być sukcesywnie zmniejszany, by w 2020 szacować się na poziomie poniżej 35%. W tej chwili ten wskaźnik wynosi około 95 procent i jeżeli Polska nie zwiększy udziału w produkcji energii z odpadów, grożą jej kary rzędu 400 mln złotych rocznie. Od wielu lat problemem jest również azbest. Technologia plazmowa pozwala na jego, nieszkodliwą dla środowiska, utylizację.

Proces gazyfikacji plazmowej jest procesem termicznym przetwarzającym odpady w syntetyczny gaz wykorzystywany do wytwarzania energii elektrycznej i innych produktów. W ten sposób utylizowane mogą być prawie wszystkie rodzaje śmieci, takie jak stałe odpady miejskie, opony, plastik, odpady zielone i inne materiały organiczne. Gazyfikacja plazmowa zapewnia również bezpieczną utylizacje wielu szkodliwych i trujących materiałów, takich jak polichlorowane bifenyle (PCB), dioksyny, DDT, furany, fluorowcopochodne węglowodorów, odpady medyczne, jak również wojskowe środki chemiczne. Gazyfikacja przebiega bez emisji hałasu i zapachu. W 2008 roku Unia Europejska oficjalnie zaklasyfikowała ją, jako proces odzyskiwania.

Początki plazmy, nazywanej również czwartym stanem skupienia, sięgają lat ?50 XX wieku. Technologia wymyślona przez NASA była przez długi czas używana do utylizacji odpadów przez wojsko, m.in. na wielkich okrętach bojowych. Wykorzystywano wówczas właściwości plazmy pozwalające zneutralizować wszelkie toksyny z odpadów niebezpiecznych. Z upływem czasu i rozwojem technologii postanowiono użyć jej również do zwykłych śmieci, jakie produkują gospodarstwa domowe. Stało się to opłacalne w momencie kiedy odkryto, że w wyniku utylizacji plazmowej powstaje gaz mogący służyć do wytwarzania energii elektrycznej, a także produkty, takie jak wodór, sól, siarka i woda, które również mogą zostać ponownie użyte. Instalacje tego typu od kilku lat z powodzeniem funkcjonują między innymi w Kanadzie i Japonii.

- Zastosowanie technologii plazmowej pozwala na przemianę odpadów, w innych warunkach bezwartościowych i kosztownych w składowaniu, w rynkowo użyteczne produkty. Redukujemy przy tym ilość wysypisk śmieci i zmniejszamy zanieczyszczenie środowiska. Polska ma okazję stać się w Europie prekursorem tak efektywnego i ekologicznego sposobu na rozwiązanie problemu śmieci, przy jednoczesnym rozwoju energetyki. Dzięki plazmie, z kraju, który ponad 90% odpadów składuje na wysypiskach, możemy błyskawicznie przeistoczyć się w państwo, które stanie się liderem i wzorem dla całej Europy w produkcji energii ze śmieci - dodaje Prezes Bandachowicz.

EnergoPlasma S.A. od początku swojej działalności postanowiła być firmą zieloną, która na pierwszym miejscu stawia dobro środowiska naturalnego. Do budowy zakładów planuje ona wykorzystać tereny istniejących wysypisk. Dodatkowo EnergoPlasma postanowiła zobowiązać się do posadzenia lasu o takiej powierzchni, jaką będą one zajmować. Według obecnych projektów będzie to około 2 hektarów lasu za każdy zakład. Same instalacje plazmowe nie będą wydzielać dwutlenku węgla. Mimo to firma postanowiła obliczać ile inne aspekty jej działalności, takie jak prowadzenie biura, w tym używanie sprzętu komputerowego i innych urządzeń, wydziela tego szkodliwego gazu. Pracownicy EnergoPlasma raz do roku będą sadzić taką ilość drzew, która zneutralizuje wydzielone przez ich biuro CO2 do atmosfery.

- Chcemy, by nie tylko działalność naszej firmy i same instalacje były ekologiczne, ale również, by wszyscy ludzie, w tym nasi pracownicy, uwierzyli w idee pomagania środowisku. Służyć temu mają planowane oraz już wprowadzone programy szkoleniowe i edukacyjne, zarówno w ramach firmy, jak i pod postacią kampanii ogólnospołecznych - mówi Daniel Bandachowicz.

EnergoPlasma chce nawiązać długoletnią współpracę z władzami miast w zakresie utylizacji śmieci z danego regionu w całości przy tym finansując budowę instalacji plazmowej oraz pokrywając koszty jej działalności. Miasta zobowiązują się jedynie do dostarczenia określonej ilości odpadów w danym okresie czasu. Firma jest w stanie wybudować pierwszą instalację w ciągu około 12 miesięcy od daty uzyskania wszelkich wymaganych pozwoleń. Środowiskowe oddziaływanie takiego zakładu będzie mniejsze od limitów wyznaczonych dla emisji CO2 do atmosfery w Unii Europejskiej.

EnergoPlasma S.A. powstała w czerwcu 2009 roku. Prezesem zarządu firmy i jej założycielem jest Daniel Bandachowicz. W skład Rady Nadzorczej, której przewodniczy były Minister Obrony Narodowej, Zbigniew Wojciech Okoński, wchodzą: dr Andrzej Tadeusz Podgórski, dr Leszek Strawiński, prof. dr hab. Witold Bielecki, dr Wioletta Czemiel-Grzybowska, Andrzej Bartos, Marek Wojciech Wierzbicki oraz były Minister Finansów dr Mirosław Gronicki. Do przedstawicieli Rady Doradczej firmy należą: Witold Daniłowicz, Piotr Czarnowski, Rafał Myler, prof. dr hab. Wojciech Michalak i Jacek Komaracki.